На ўшанаванне 75-годдзя з дня нараджэння мастака Валерыя Дзевіскібы (25.11. 1943 – 19.10.2001), таленавітага чалавека з трагічным лёсам, які вымушаны быў з’ехаць у 1992 г. з натхнёнай Рыгі ў Новую Мільчу,”мастака з беларускай душой”, як сказаў пра яго Вячка Целеш, прапаную з архіва свайго некалькі здымкаў. 1.”Францыск Скарына” В. Дзевіскібы; 2. “Мікола Гусоўскі” В. Дзевіскібы (1980 г.); 3. “Сяргей Панізьнік”, 1988 г.; 4. Валерый Дзевіскіба ў майстэрні, 1988 г., 5. Рыга, каля помніка Крыш’яну Барону Уладзімір Арлоў, Яўген Лецка, Валерый Дзевіскіба, Вячка Целеш, Сяргей Панізьнік.1986 г.
OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Калі ў Гомелі Валерыя не стала, жонка Лідзія звярнулася да мяне з просьбай аб дапамозе устанавіць помнік на яго магіле. Паспрыялі мне пісьменнікі Вячаслаў Рагойша, Адам Мальдзіс. Я ім перадаў па партрэту з калекцыі Дзевіскібы, а яны наўзамен самі пераслалі на адрас Лідзіі сродкі для ўстаноўкі помніка. У Гомелі наведаць мастака яшчэ паспеў пры яго жыцці Яўген Лецка.
У кнізе “Крывіцкія руны-2” можна прачытаць на стар. 337-342 успаміны Вячкі Целеша пра Валерыя Дзевіскібу: “Мастак з беларускай душой”.
Вось такія згадкі пра беларуса, народжанага ў гітлераўскім канцлагеры на тэрыторыі Польшчы. А дапамаглі яму выжыць палякі Стэфа і Богдан Завірухі. У касцёле горада Лодзі і быў ахрышчаны Валеры-Лявонты.
Я пісаў пра мастака ў газеце “Літаратура і мастацтва”: “З Юрмалы – у Гомель” (31 снежня 1993 г.), і “Беларусь была роднай” (10 снежня 2004 г.). А таксама ў газеце “Культура”: “Анёл-абаронца Валеры Дзевіскібы…” (№ 47, 25 лістапада – 1 снежня 2000 г.). Пісалі пра яго, як пра ўдзельніка выставы “Мікола Гусоўскі і яго час” (Мінск, 1980 г.). Ён стварыў мастацкія вобразы Ф. Скарыны, В. Дуніна-Марцінкевіча, М. Гусоўскага, М.А. Агінскага, М. Багдановіча, Ф. Багушэвіча, С. Манюшкі, В. Цяпінскага, К. Каліноўскага… Сустрэўшыся ў юрмальскім доме творчасці (Дубулты) з Р. Барадуліным, У. Караткевічам, У. Калеснікам, У. Дамашэвічам, Ф. Янкоўскім, не губляў з імі сувязі. Сябраваў з Я. Куліком.
Працы В. Дзевіскібы рознай тэматыкі трапілі ў свой час у прыватныя зборы У. Арлова, А. Лойкі, А. Мальдзіса, У. Сакалоўскага, Э. Ялугіна, Я. Лецкі…
Сяргей Панізьнік.
Здымкі Сяргея Пані-зьніка.