16 лістапада споўнілася 120 гадоў з дня нараджэння пісьменніка Яна Скрыгана (1905-1992).
Ян Скрыган нарадзіўся ў вёсцы Труханавічы Менскай вобласці ў сялянскай сям’і.
Пасля парафіяльна-царкоўнай школы вучыўся ў Слуцкай духоўнай вучэльні, у школах першай і другой ступені, у рэальнай вучэльні, мяшанай гімназіі, нарэшце, у Слуцкім сельскагаспадарчым тэхнікуме (пакінуў з чацвёртага курса ў 1924 годзе). Потым працаваў у слуцкай акруговай газеце “Вясковы будаўнік”, пасля – загадчыкам Народнага дома ў Расонах, у рэдакцыі газеты “Чырвоная Полаччына”.
У 1928-1932 гадах Ян Скрыган вучыўся на літаратурна-лінгвістычным аддзяленні педфака Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1933-1936 гадах працаваў у газеце “Літаратура і мастацтва”. З’яўляўся сябрам літаратурных аб’яднанняў “Маладняк”, “Літаратурна-мастацкая камуна”.
У канцы 1936 года Ян Скрыган быў арыштаваны і 5 кастрычніка 1937 года асуджаны на 10 год зняволення ў лагерах і на 10 гадоў ссылкі. Пакаранне адбываў у Нова-Іванаўскім лагеры (пад Марыінскам). У ссылцы працаваў на нумарным заводзе ва Узбекістане, у сланцахімічнай прамысловасці ў Эстоніі, на новабудоўлях Краснаярскага края. У канцы 1954 года быў рэабілітаваны Вярхоўным судом БССР.
З 1955 года Ян Скрыган працаваў рэдактарам у Дзяржаўным выдавецтве БССР у Менску, а з 1959 года – рэдактарам аддзела прозы, потым намеснікам галоўнага рэдактара часопіса “Полымя”. Быў таксама загадчыкам літаратурна-кантрольнай рэдакцыі Беларускай Савецкай Энцыклапедыі, адказным сакратаром Камітэта па Дзяр-жаўных прэміях БССР у галіне літаратуры, мастацтва і архітэктуры. У 1985 годзе атрымаў званне заслужанага работніка культуры Беларусі.
Дэбютаваў у друку Ян Скрыган вершам у 1925 годзе (слуцкая газета “Вясковы будаўнік”). Удзельнічаў у альманахах “Росквіт” (1925), “Наддзвінне” (1926), “Зарніцы” (1928), у калектыўным зборніку “Слуцкія песняры” (1926), у кнізе з гісторыі Магілёўскай шаўковай фабрыкі “На Цішоўскай пустэчы” (1931). Аўтар кніг апавяданняў, аповесцей “Затока ў бурах” (1929), “Каця Лапянкова” (1932), “Сустрэчы” (1935), “Апавяданні” (1956), “Наталя” (1957), “Няпрошаная сляза” (1958), “Скажы адно слова” (1961), “Свая аповесць” (1964), “Кругі” (выбранае, 1969), “Кругі” (аповесць з доказамі, 1986). Выйшлі Выбраныя творы ў 2 тамах (1975, 1985) і іншыя выданні.
Ян Скрыган напісаў і пакінуў кнігі ўспамінаў, партрэтаў, нататак і артыкулаў па праблемах літаратурнага майстэрства і культуры мовы “Ранішнія росы” (1965), “Некалькі хвілін чужога жыцця” (1979, 1990). Пераклаў на беларускую мову кнігі і асобныя творы рускіх, украінскіх, летувіскіх, латышскіх, эстонскіх пісьменнікаў.
За ўдзел у стварэнні Беларускай энцыклапедыі пісьменнік атрымаў Дзяржаўную прэмію Беларусі.
Паводле СМІ.
