Што позна, а што не –
Тлумачыць мне не трэба.
Я жыў у тамане
І з ім сыду на неба.
Гэтыя запамінальныя радкі напісаў мой зямляк, паэт, празаік, журналіст Мікола Канановіч. 13 сакавіка Міколу спаўняецца 60 гадоў. Юбілей!
Здаецца зусім нядаўна ён працаваў настаўнікам у школе, пасля яго запрасілі ў “Газету Слонімскую” на пасаду карэктара. З карэктара ён хутка вырас да намесніка рэдактара. А калі нечакана памёр рэдактар “Газеты Слонімскай” Віктар Валадашчук, то Мікола сам пачаў рэдагаваць выданне.
Да паступлення ў БДУ мой зямляк скончыў Гарадзенскае прафтэхвучылішча № 41, працаваў кінамеханікам, служыў у войску. Вось такая кароткая і не вельмі мудрагелістая біяграфія Міколы Канановіча – слонімскага літаратара. Мы з ім жывём у адным горадзе, хаця бачымся не часта. Кожны заняты сваімі справамі і клопатамі. Але аб’ядноўвае нас адно – любоў да роднага беларускага слова.
Пісаць вершы мой зямляк пачаў даўно. Друкаваўся ён амаль ва ўсіх рэспубліканскіх газетах і часопісах. Проста не хочацца іх пералічваць. Ён быў рэдактарам зборніка “Паэтычная Слонімшчына” (2000) і двух выпускаў літаратурнага альманаха “Ад Я да Я” у 2001 і 2003 гадах падлеткавага літаратурнага клуба “Святліца” ў Слоніме.
У 2003 годзе ў Менску выйшаў з друку яго першы паэтычны зборнік “І доўжыцца ноч”. У гэты зборнік увайшлі вершы, напісаныя ў розны час. Яны і пра гравітацыю, і пра стому, і пра беларускую восень, і пра метамарфозы, і пра дыялектыку, і, вядома ж, пра каханне:
Не кляні, не малі цяпла,
Не шукай нічыёй віны.
Зразумей: мяне больш няма –
Твайго лета сярод зімы.
Другая кніга паэзіі “Вяртанне восені” Міколы Канановіча, куды ўвайшлі вершы і антыпаэма “Мяжа”, свет пабачыла ажно праз 17 гадоў – у 2020 годзе. Найбольшы шлях ад першага зборніка “Песні на загонах” (1939) да другога “З пройдзеных дарог” (1970) быў у слонімскага паэта Анатоля Іверса – 31 год. Пакуль, дзякаваць Богу, яго рэкорд ніхто са слонімскіх літаратараў не “пабіў”. Мікола Канановіч на другім месцы. Усё ж шлях у 17 гадоў таксама вялікі, бо за гэты час было напісана шмат новых паэтычных і празаічных тво-раў, якія заслугоўваюць асобных выданняў аўтара.
Мне пашчасціла напісаць прадмову да кнігі “Вяртанне восені”. Прадмова мае назву “На дне стамлёнае душы”. У ёй я адзначыў філасафічнасць твораў паэта. Паэта раней і цяпер цікавіць адвечнае пытанне пра тое, што вызначае чалавека як асобу. Складанае і простае, высокае і нізкае, светлае і цёмнае, глыбокае і павярхоўнае ў чалавеку – вось сферы даследавання твораў Мікола Канановіча. Многія вершаваныя радкі так і хочацца запамінаць, занатоўваць, цытаваць. З аднымі можна не пагаджацца, да іншых проста далучацца і пагаджацца. Гэта – шчырая адкрытасць аўтара, якая заклікае да палемікі, да роздуму, а таксама да сціплага і сцятага маўчання. Невыпадкова другі зборнік паэта мае падзагаловак “Сцятыя вобразы”. Гэтых “сцятых вобразаў” у зборніку даволі шмат, іх проста трэба выпісваць, ствараць своеасаблівы слоўнік, над якім можна разважаць пра наша жыццё з розным сэнсам. Я разумею, што сёння і, відаць, заўсёды было цяжка сцвярджацца людзям, цяжка адстойваць сваё “я”, бо вакол нас яшчэ безліч непарадкаў. Але заслугай чалавека было і ёсць тое, што ён спрабуе выйсці пераможцам з усіх найскладанейшых жыццёвых выпрабаванняў, захоўвае сваю думку, сумленне і надзею. Дарэчы, творчасць слонімскага літаратара адзначана літаратурнай прэміяй імя Анатоля Іверса.
У наш няпросты час хочацца верыць, што пісьменнік Мікола Канановіч яшчэ парадуе чытачоў сваімі новымі паэтычнымі і празаічнымі выданнямі. Галоўнае, каб было здароўе і натхненне на новыя творчыя адкрыцці. З юбілеем, сябра!
Сяргей ЧЫГРЫН.
