Канцлер Германіі Ангела Меркель назвала наступныя тыдні вырашальнымі ў сітуацыі з ядзерным пагадненнем з Іранам. Пра гэта яна заявіла на прэс-канферэнцыі па выніках перамоў з прэм’ер-міністрам Ізраіля Нафталі Бенетам.
– Сёння мы ў вельмі складанай сітуацыі, таму што новая амерыканская адміністрацыя паабяцала вярнуцца ў пагадненне, але праходзіць дзень за днём, а Іран не падае знакаў пра аднаўленне перамоў. З кожным такім днём нарошчваецца ўзбагачэнне ўрану Іранам. Гэта крытычная сітуацыя… Перад намі вырашальныя тыдні ў гэтым пытанні, – падкрэсліла палітык.
Назваўшы сітуацыю з ядзернай праграмай Ірана крытычнай, Меркель дадала, што ніколі не лічыла Сумесны ўсёабдымны план дзеянняў (СУПД) па пагадненні ідэальным, аднак альтэрнатывы яму няма.
– І я бачу тут адказнасць і Расіі з Кітаем, таму што калі СУПД не з’яўляецца больш мэтай, то будзе складана, – заявіла Меркель, паказаўшы на тое, што Масква і Пекін павінны паўплываць на Тэгеран у рашэнні вярнуцца да перамоў, як мага хутчэй.
Па словах канцлера, яна працягвае весці перамовы з Расіяй і Кітаем, таму што “чым больш адзінства сярод краін фармату “тры плюс тры” (ФРГ, Францыя, Вялікабрытанія і РФ, ЗША, КНР. – RT), тым прасцей аказваць ціск на Іран”.
У сваю чаргу, прэм’ер-міністр Ізраіля Нафталі Бенет заявіў, што менавіта яго краіна нясе адказнасць за тое, каб Тэгеран ніколі не змог распрацаваць ядзерную зброю. Пры гэтым ён адзначыў, што ядзерная праграма Тэгерана ў дадзены момант знаходзіцца на самай прасунутай стадыі за ўсю гісторыю, у сувязі з чым захоўваецца пагроза не толькі рэгіёну, але і ўсяму свету.
– Няма сэнсу спрабаваць згладзіць канфлікт з іранцамі: яны тлумачаць спробы пагаднення як слабасць… Згода на ператварэнне Ірана ў парогавую ядзерную дзяржаву будзе плямай на сумленні вольнага свету і пагрозай свету ва ўсім свеце, – цытуе ТАСС словы Бенета.
Гатоўнасць да дыялогу
Раней прэзідэнт ЗША Джо Байдан, выступаючы на 76-й сесіі Генеральнай Асамблеі ААН, заявіў, што Вашынгтон застаецца прыхільны таму, каб не даць Ірану займець ядзерную зброю.
– Мы працуем з фарматам “пяць плюс адзін”, каб узаемадзейнічаць з Іранам па дыпламатычных каналах, і імкнёмся да аднаўлення Сумеснага ўсёабдымнага плана дзеянняў. Мы гатовыя вярнуцца да поўнага выканання (дамовы. – RT), калі Іран зробіць тое ж, – сказаў Байдан.
6 кастрычніка ў МЗС Ірана пацвердзілі, што прадстаўнікі амерыканскай адміністрацыі даносілі да Тэгерана пасланні пра намеры кіраўніка Злучаных Штатаў.
– Сутнасць гэтых пасланняў складалася ў тым, што амерыканцы імкнуліся падкрэсліць, што ў паважанага спадара Байдана ёсць сур’ёзныя намеры для рэалізацыі СВПД, а таксама надаць адмысловую ўвагу рэалізацыі правоў і інтарэсаў народа Ірана ў рамках гэтых дасягнутых дамоўленасцяў, – сказаў кіраўнік іранскага замежна-палітычнага ведамства Хасейн Амір Абдалахіян на прэс-канферэнцыі па выніках пе-рамоваў з міністрам замежных спраў Расіі Сяргеем Лаўровым.
Аднак, як падкрэсліў Хасейн Амір Абдалахіян, спачатку неабходна пераканацца ў сур’ёзнасці намераў Вашынгтона. Напрыклад, па меркаванні кіраўніка МЗС Ірана, ЗША маглі б “разблакаваць $10 млрд іранскіх актываў у замежных банках“. Па словах міністра, Іран гатовы вярнуцца за стол перамоў, калі яго партнёры распачнуць “сустрэчныя крокі і прадэманструюць гатоўнасць да павагі правоў і інтарэсаў іранскага народа пры ажыццяўленні СУПД”.
Разам з тым у канцы жніўня на прэс-канферэнцыі з Нафталі Бенетам Джо Байдан заявіў, што ў выпадку правалу дыпламатычных метадаў пераканання Тэгерана ў неабходнасці скласці новае пагадненне Злучаныя Штаты гатовыя задзейнічаць і “іншыя варыянты”. Аднак, якія гэта могуць быць “варыянты”, Байдан удакладняць не стаў.
Разам з тым дзяржсакратар ЗША Энтані Блінкен раней заяўляў пра тое, што, хутчэй за ўсё, Вашынгтон захавае антыіранскія санкцыі нават у тым выпадку, калі Тэгеран вернецца да выканання дамовы.
– Я б чакаў, што нават у выпадку вяртання да выканання СУПД сотні санкцый захаваюцца. Уключаючы санкцыі, уведзеныя адміністрацыяй Дональда Трампа. Калі яны не супярэчаць СУПД, то будуць заставацца ў сіле, пакуль паводзіны Ірана не зменяцца, – сказаў Блінкен на слуханнях у камітэце па асігнаваннях сената кангрэса ЗША.
Нагадаем, у чэрвені ўдзельнікі перамоў па новым ядзерным пагадненні ўзялі перапынак для правядзення кансультацый у сваіх сталіцах і падрыхтоўкі да фінальнага раўнда ў Вене. Акрамя таго, 18 чэрвеня адбыліся выбары прэзідэнта Ірана, на якіх перамог кіраўнік судовай улады краіны Ібрагім Раісі, у сувязі з чым прадстаўнікі Тэгерана вырашылі дачакацца завяршэння працэсу перадачы ўлады, перш чым вярнуцца за стол перамоваў.
Паліна Духанава.
