Я гэта люблю падарожжа,
З якім і зраўняцца не можа
Вандроўка ў любыя Таўрыды,
У казачныя краявіды.
А гэта вандроўка праз сёлы,
Праз край мой, цудоўны, вясёлы,
Праз родныя нівы, дубровы
У маю беларускую мову.
(Максім Танк)
Дзень роднай мовы асаблівы для кожнай нацыі, кожнага народа. І беларусы не выключэнне. Нам у спадчыну засталася ўнікальная мова – жывая і мілагучная, песенная і паэтычная, старажытная і сучасная.
Калі чуеш яе – ці то літаратурную, ці змешаную “трасянку” або мясцовую, дыялектную – ведай, што гэта ўсё яна – наша родная беларуская мова!
Сёлета Дзень роднай мовы ў Карцэвіцкім СДК Нясвіжскага раёна быў адзначаны вельмі цікава. У вандроўку адправіліся тры каманды – дарослыя вяскоўцы, моладзь і падлеткі, госці з Нясвіжа. Падчас моўнага падарожжа ўсіх чакалі тры прыпынкі. Першы – “Літаратурны”. Прысутныя мелі магчымасць пазнаёміцца з творчасцю аднавяскоўца, сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў, перакладчыка, былога настаўніка замежнай мовы Уладзіміра Бруя. Акурат перад Днём роднай мовы выйшла з друку яго пятая кніга “Новае сэрца”. І герояў, і сюжэт для яе, як і для папярэдніх кніг, аўтар узяў з нашага жыцця. Ды зноў жа, як і раней, звычайныя ці, наадварот, незвычайныя чалавечыя лёсы літаратурны талент пісьменніка ператварыў у духоўную дыдактыку, мудрае павучанне жыць па Божых законах. І як жа да месца былі пры гэтай гаворцы духоўныя хрысціянскія песні на роднай мове.
На прыпынку “Пішам па-беларуску” кожны ўдзельнік далучыўся да напісання Агульнанацыянальнай дыктоўкі. Камандзе вяскоўцаў і гасцям з Нясвіжа, перш чым пісаць, патрэбна было па прапанаваным пачатку распазнаць прыказку, дадаць яе другую частку, а пасля ўжо цалкам пад дыктоўку запісаць. Тым часам каманда падлеткаў і моладзі ў асобным пакоі пісала іншую дыктоўку – верш “Жыта, сосны і валуны” ў гонар сёлетняга юбіляра Ніла Гілевіча. Варта адзначыць, што з заданнямі вельмі добра справіліся амаль усе ўдзельнікі дыктоўкі. Падрыхтавала і правяла яе мясцовая жыхарка, краязнаўца, былая настаўніца беларускай мовы і літаратуры Наталля Плакса.
На трэцім прыпынку “Слоўкі з куфэрка” каманды-ўдзельніцы адгадвалі народныя загадкі, рашалі пакручастыя галаваломкі, выступілі ў ролі перакладчыкаў з рускай на родную мову, тлумачылі сэнс малавядомых слоў (арэлі, альтанка, афіцына, грэбля, гонта, ветах, жырандоля, поплаў) успаміналі і працягвалі вядомыя вершы беларускіх паэтаў.
Тры змястоўныя часткі свята, тры пакаленні ўдзельнікаў. А аб’яднала матчына мова – прыгожая, непаўторная, мілагучная. Яшчэ доўга ішла гамонка ў вясковым ДК – успаміналі мясцовыя прымаўкі, выпраўлялі памылкі, частаваліся гарбатай, слухалі прыгожыя беларускія песні. І так лёгка, так прыемна рабілася на душы ад разумення, што мова наша неўміручая! І калі мы будзем шанаваць яе, не цурацца, то ў хуткім часе з невялічкіх крыніц утворыцца вялікая рака нашай магутнай мовы і разальецца на шырокі прастор усёй Беларусі.
Марына Шумейка, Карцэвіцкі ДК (Нясвіжчына).
