Выйшаў з друку 14-ы гарадзенскі літаратурны альманах “Новы замак”. Ён даволі багаты на разнастайныя па жанры і змесце літаратурныя творы пісьменнікаў Гарадзеншчыны.
Альманах распачынаецца паэтычнымі творамі Святланы Адамовіч, Дануты Бічэль, Рычарда Бялячыца, Уладзіміра Васько, Міколы Канановіча, Альжбеты Кеды, Віктара Сазонава, Станіслава Судніка, Янкі Трацяка.
Святлана Адамовіч у сваіх вершах-мініяцюрах разважае пра наша жыццё з праблемамі, радасцямі і, вядома ж, з каханнем:
Згубілася доля
Без кроплі кахання.
Данута Бічэль – самая вопытная і найстарэйшая паэтка нашага краю. Яе новыя вершы пра Вільню з Зоськай Верас, з Гедымінам, з Лукішкамі і з “Нашай нівай”. Паэтка шчыра піша пра Вострую Браму, пра Віленскую Кальварыю. Яна сцвярджае, што
Маці Божая нас прытуляе
Да нябёсаў у вострай Браме.
Паэт Рычард Бялячыц са Шчучына ў сваіх творах адлюстроўвае самыя розныя тэмы, разважае ён пра Айчыну і раяль, пра музыку і палац. У альманаху надрукавана яго паэма, якая так і называецца “Палац”.
Старэйшы лідскі паэт Уладзімір Васько ў паэтычных радках успамінае мінулае, напоўненае каханнем, хвілінамі радасці і самоты:
Збоч мяне не праходзіць нішто –
Ні вялікае. Ні благое.
Я – увесь з гістарычных пластоў,
Я між геніяў і ізгояў.
Вершы Міколы Канановіча найперш прысвечаны беларускай глыбінцы, вёсцы, зямлі, прыродзе:
І верыцца, як заўжды,
У шчасця пазалоту.
І жыць нам хочацца тады
Ў мароз, і ў дождж, і ў слоту.
Альжбета Кеда знаёміць чытачоў з амерыканскім цыклам вершаў, а ў вершах Віктара Сазонава – жыццёвыя развагі пра нашае пакаленне, пра зло і дабро:
Але ўрэшце выйдзе,
Як заўжды было,
Зло калісці прыйдзе
І панішчыць зло.
Станіслаў Суднік любіць Лідчыну бясконца, таму часцей за ўсё аўтар вяртаецца ў гісторыю Лідскай зямлі, асабліва любіць і ўшаноўвае вялікага князя Гедыміна. Гэта пацвярджае і яго паэтычны твор “Лідскі сон Гедыміна, альбо Паданне пра заснаванне Ліды”. Паэт вялікі аптыміст:
І няхай вакол скуголяць
Прыхадні ваўкамі,
Нас ім болей не адолець, –
Бог і Ліда з намі.
Разважае пра Бога ў сваёй вершаванай падборцы і Янка Трацяк, які спадзяецца, што
Чулай малітваю, сэрцам натхнёным
Вымаліш, можа быць, лепшую долю…
Празаічны раздзел пазнаёміць чытачоў з творамі Рычарда Бялячыца, Уладзіміра Васько, Альжбеты Кеды, Віктара Сазонава, Янкі Трацяка і Сяргея Чыгрына.
Галіна Самойла ў раздзеле “Літаратуразнаўства” распавядае пра формы вершаў у кнізе “Зоркі над Маўклівай адзінотай, або Сама сабе крытык”.
Разнастайная ў “Новым замку” літаратурная спадчына, дзе надрукаваныя творы Юры Карэйвы, Юры Гуменюка, Андрэя Пяткевіча, Едруся Мазько і іншых аўтараў. Таленавітыя хлопцы Гарадзеншчыны рана пакінулі гэты свет, але засталася іх моцная паэзія, якую даўно трэба выдаваць асобнымі зборнікамі, бо многія іх паэтычныя творы смела можна адносіць да хрэста-матыйных. Ну, напрыклад, вось гэтыя строфы з асобных вершаў:
***
Усе мы выйдзем, як адзін!
Вось толькі б выйсці,
Толькі б выжыць…
А там, нарэшце, —
Паглядзім!.. (Юры Карэйва).
***
Змрочна ў лесе вечарам.
Птушкі чагось заенчылі.
Дрэвы скрыпяць зубамі.
Сталі кусты ваўкамі.
Свяцяцца вочы нечыя:
Змрочна ў лесе вечарам. (Андрэй Пяткевіч).
Валянцін Дубатоўка і Леанід Лаўрэш прыгадалі пра краязнаўца Валерыя Петрыкевіча з Дзятлава і пра страчаныя цывілізацыі Гайцюнішкаў і суседніх Падварышкаў з Воранаўскага раёна.
Памяці паэта Мечыслава Курыловіча надрукавана падборка яго вершаў, а таксама шэраг матэрыялаў альманах друкуе з нагоды 115-годдзя Апанаса Цыхуна, пра якога цікава напісалі Пётр Цыхун, Іван Буднік, Сяргей Чыгрын.
З усмешкай чытачы прачытаюць новыя байкі Уладзіміра Васько з Ліды, а таксама пазнаёмяцца з кніжнымі навінамі літаратараў Гарадзеншчыны.
Міхась Акулка.
