Да чарговых заняткаў клуба “Старонкі гісторыі”, што меліся адбыцца ў кватэры-музеі Міхала Сеўрука, рыхтавалася асабліва адказна. Нагодаў на тое было некалькі. Па-першае, само месца правядзення накладвала адказнасць. Па-другое, да заняткаў, апроч пажылых людзей – наведвальнікаў раённага сацыяльнага цэнтра – збіралася далучыцца група нясвіжскіх школьнікаў. Рознаўзроставы склад слухачоў патрабаваў і адпаведных методык-падыходаў. Але галоўны клопат – гэта тэма “Міхал Сяўрук і яго “Жніво”. Было імкненне як найлепш давесці мо і не асабліва дасведчаным у тонкасцях выяўленчага мастацтва людзям веліч асобы нашага земляка, значнасць створанага ім.
Падчас заняткаў слухачы змаглі запоўніць для сябе карткі “Геаграфія лёсу М. Сеўрука” і “Геаграфія вандровак “Жніва”. Даведаліся пра абставіны напісання “самай беларускай карціны міжваеннага часу”. Скарыстоўваючы рэпрадукцыі, параўноўвалі “Жніво” з “Партызанскай мадоннай” Міхася Савіцкага, ваказвалі свае меркаванні.
Не толькі для школьнікаў, але і для пажылых карэнных нясвіжцаў было адкрыццём тое, што візітоўка Сеўрука, самае знакавае і велічнае яго палатно з гадоў вайны аж да 1980 года захоўвалася ў … нашым Нясвіжы, у невялічкай кватэрцы мастака па вуліцы Садовай. За увесь гэты час яно нідзе ніводнага разу не экспанавалася. І толькі пасля смерці майстра шэдэўр трапіў ў сталую экспазіцыю Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь.
Чаго было больш падчас заняткаў – захаплення ці абыякавасці, здзіўлення ці расчаравання, радасці ці дакору – не ўзважвалі на вагах.
А для сябе раблю высновы:
– добра, што людзі задумляюцца: чаму мы пра гэта не ведалі? Чаму ў Нясвіжы пры жыцці мастака не было зладжана нівод-най выставы? Чаму музей, які займеў як спадчыну ад Міхала Сеўрука больш за тысячу яго работ і іншых рэліквій, не пашырае экспазіцыйную плошчу і не мае ўмоў для зменных экспазіцый;
– добра, што (хай і адзінкі) узнімаюцца да прапановы-мары: трэба, каб ў кватэры-музеі хоць калі зноў пабывала “Жніво”;
– мабыць, варта складаць спіс: што трэба ведаць кожнаму нясвіжцу – так бы мовіць, своеасаблівы культурны мінімум, якім трэба валодаць, які трэба спасцігаць і ў школе, і пазней; і ў падлеткавым узросце, і ў “залатым”; і з дапамогай настаўнікаў, экскурсаводаў, аматараў-валанцёраў… і самому па сабе – сённяшні час дае для гэтага вялікія магчымасці – было б усведамленне і жаданне;
– трэба ладзіць новыя сустрэчы з творчасцю аўтара “самай беларускай” карціны”, найлеп-шага вучня Фердынанда Рушчыца.
Наталля Плакса,
валанцёр клуба “Старонкі гісторыі”. Нясвіж.
