Вядомая нясвіжская мастачка Марына Канавалава нарадзілася ў горадзе Нарыльску, у сям’і горнага інжынера. Яе маці і бацька – не беларусы. І яна, зразумела ж, таксама. Па часе пераехалі на беларускую зямлю. Па-беларуску Марына Пятроўна гаворыць надзвычай хораша. Наша мова вельмі пасуе яе тэмбру, яе характару і тэмпераменту, льецца спакойна, ціхавата-лагодна, да таго ж выключна выразна, з багаццем слоў, трапных досціпаў. Прыемна дзіўлюся з усяго, крытыкуючы тых карэнных жыхароў, што не ўмеюць ці не хочуць на сваёй мове і слоўца прамовіць. А яна: “Я па-беларуску і вершы складала. Тут жа мова з зямлі прарастае, словы самі сабой прыходзяць на вусны”. Мо таму і творчы псеўданім яе – Марына Мара. І першыя выставы з назвамі “Кветка мара” (наша Папараць-кветка) і “Птушка мара”.
Марына Пятроўна шмат падарожнічае. Сынкавічы, Багданава, Ружаны… Слова вандроўка ў яе ці не самае любімае. Гэтым жніўнем два тыдні жыла і малявала ў Друі, як зазначае, у вельмі спецыфічнай, аўтэнтычнай мясціне, дзе касцёл і манастыр аб’яднаны пад адным дахам. Каля дваццаці мастакоў з розных гарадоў Беларусі – сталых і маладых, некаторыя з дзецьмі – з’ехаліся туды. Такія сустрэчы сведчаць: свет мастацтва – гэта свет адкрыццяў, натхнення, шчырасці і сяброўства.
Апошнім часам дамінальнай тэмай творчасці Марыны Канавалавай з’яўляюцца вядомыя даўнія сядзібы, духоўныя і культавыя асяродкі, гістарычныя мясціны беларускай зямлі, часам і напаўразбураныя, і напаўзабытыя. Творчасці спадарожнічае вывучэнне нашай гісторыі, нават апярэджвае яе.
– Перш чым брацца за пэндзаль ці аловак, – кажа мастачка, – патрэбна шмат прачытаць, паслухаць, адным словам, даведацца як найбольш пра абраную мясцінку, яе гаспадароў, іх лёсы. Спярша імкнуся назапасіць багатую палітру ведаў, пачуццяў і ўяўленняў, у дадатак да таго, што пабачу ў рэальнасці. Пасля ўжо – за працу.
Шкадую, што не паспела спадарыня Марына занатаваць у сваім творчым альбоме сядзібу Тамаша і Тарэзы Булгакоў, якая трывала яшчэ да апошняга часу ў нясвіжскіх Міцькавічах. Ды ўжо, на жаль, няма, не вернеш. А вось сядзіба Абуховічаў у Вялікай Ліпе, як у папярэднія гады, так і сёлета дачакалася, каб у чарговы раз вераснёўскім надвячоркам годна папазіраваць ды застацца ў галерэі эмацыйных жывапісных палотнаў і пастэльных малюнкаў мастачкі Марыны Канавалавай.
Наталля Плакса,
Нясвіж.
Фота:
1 Марына Канавалава: надвячорак у Вялікай Ліпе.
2 “Стайня на сядзібе Абуховічаў” (алей, палатно, 50х80).
3 “Кветкі Друі” (пастэль, папера,42х60).
