16 траўня 2021 года на 65 годзе жыцця ад нас адышоў вядомы беларускі гісторык Яўген Канстанцінавіч Анішчанка.
Будучы навуковец нарадзіўся 27 кастрычніка 1955 года ў вёсцы Бранцава на Аршаншчыне. Скончыў Рэспубліканскую школу-інтэрнат па музыцы і выяўленчым мастацтве. скончыў на выдатна гістфак БДУ (1978). Служыў у войску камандзірам звяза. У 1981-83 гг. выкладаў у сярэдніх навучальных установах. У 1983-85 г. – у Менскім інстытуце культуры. З 1985 г. працаваў у Інстытуце Гісторыі НАН БССР (з 1993 г. старшы навуковы супрацоўнік). Даследаваў сацыяльна-палітычныя працэсы на Беларусі перыяду падзелаў Рэчы Паспалітай і далучэння беларускіх земляў да Расейскай Імперыі (перыяд 1760-1840 г.г.). Выдаў зборнікі дакументаў “Паўстанне і вайна 1794 г. у Літоўскай правінцыі: (паводле дакументаў расійскіх архіваў)” (2000 г.), “Паўстанне і вайна 1794 г. у Літоўскай правінцыі (паводле дакументаў архіваў Масквы і Мінска)” (2001 г.), “Стогн: Паўстанне і вайна 1794 г. у Літоўскай правінцыі” (2002 г.).
Кандыдат гістарычных навук. У 2004 г. абараняў доктарскую дысертацыю па тэме “Палітычная гісторыя Беларусі ў часы падзелу Рэчы Паспалітай”, якую не прапусціў ВАК Беларусі (за неадпаведнасць дзяржаўнай ідэалогіі).
Даследаваў сацыяльна-палітычныя працэсы на Беларусі перыяду падзелаў Рэчы Паспалітай і далучэння беларускіх зямель да Расійскай імперыі ў канцы XVIII-сярэдзіне XIX ст.ст.
Адзін з аўтараў кніг: “Нарысы гісторыі Беларусі” (ч. 1, Мн.: Беларусь,1994), “Гісторыя сялянства Беларусі” (т. 1, Мн.: Беларуская навука, 1997) і інш.
Аўтар кніг: “Інкарпарацыя. Літоўская правінцыя ў падзелах Рэчы Паспалітай” (2003 г.), “Черта оседлости (Белорусская синагога в царствование Екатерины II)”, “В когтях двуглавого орла: Беларусь во времена Екатерины II (1772-1796 гг.)”, “Генеральнае межаванне ў Беларусі”.
Мае больш за 400 публікацый, у тым ліку 27 кніг без суаўтарства.
Паміж 2007-2009 гг. быў галоўным архівістам і вядучым навуковым супрацоўнікам Нацыянальнага гістарычнага ар-хіва Беларусі, у 2010-2013 гг. працаваў выкладчыкам у Інстытуце парламентарызму і прадпрымальніцтва. З 2014 г. працаваў выкладчыкам гісторыі медыцыны на пасадзе дацэнта кафедры грамадскага здароўя і аховы здароўя Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.
Прычынай смерці сталі наступствы каронавіруснай інфекцыі. Развітвацца з гісторыкам прыйшлі Віктар Хурсік і Валеры Карбалевіч, а таксама прадстаўнікі грамадскасці Менска.
Аляксей Шалахоўскі,
гісторык культуры, краязнавец
