15 сакавіка 2021 г. памерла Ларыса Георгіеўна Канчэўская.
Дачка афіцэра, яна нарадзілася 9 кастрычніка 1946 г. на востраве Сахалін. У дзяцінстве жыла ў Расіі і Латвіі. З 1956 г. – у Лідзе.
Скончыла філалагічны факультэт БДУ. Была рабочай, лабарантам на заводзе электравырабаў, мастаком-афарміцелем, касірам у банку, малодшым навуковым супрацоўнікам у гарадскім архіве, інструктарам гарвыканкама, інжынерам па эстэтыцы, выкладчыкам у педвучылішчы.
Заўсёды знаходзілася ў самым цэнтры інтэлектуальнага жыцця горада Ліды, была душой любога калектыву, генератарам ідэй, стваральнікам сэнсаў.
Грала ў народным тэатры, усё жыццё пісала вершы і прозу, мела “абсалютны” літаратурны слых і вытанчаны густ. Калі-нікалі друкавалася ў “Лідскай газеце”, газеце “Чистый мир”, у альманаху “Ад Лідскіх муроў”, у “Лідскім летапісцы”.
Ларыса Канчэўская заўсёды была сябрам маіх сяброў, але працяглы час мы з ёй былі толькі знаёмы, покуль у лістападзе 2014 г. не стэлефанаваліся, і я прыйшоў да яе, ужо вельмі хворага чалавека, у госці. Мая першая фраза пры нашай сустрэчы потым увайшла ў адзін з яе тэкстаў:
– Мы з вамі … амаль не перасякаліся. Затое мае сябры … у пэўныя перыяды свайго жыцця бясконца паўтаралі: “Ларыса Канчэўская ды Ларыса Канчэўская …”.
Шмат пра што размаўлялі з ёй у той дзень, і яна перадала мне для публікацыі рукапіс цікавых мемуараў Уладзіміра Крушэўскага пра лідскі рок-фестываль 1982 г. (надрукаваны ў менскім альманаху “Асоба і Час”, Вып. 8). Пасля той сустрэчы яна пачала пісаць свае цудоўныя белетрызаваныя ўспаміны. Напісала найкарыснейшыя ўспаміны пра нашага з ёй агульнага сябра Валянціна Ляцецкага (Лідскі летапісец. 2015. № 4), і таленавітую “Маленькую аповесць пра любоў” – лірычныя ўспаміны пра дзяцінства, якое прайшло ў нашым горадзе (“Ад лідскіх муроў”, № 8). Пасля аповесці, з канца 2015 г., пачала пісаць раман успамінаў і працавала над ім каля года. Напісала, па маіх разліках, каля чвэрці рамана, але давесці справу да канца ёй не дазволіла хвароба. Я ўпэўнены, што мы надрукуем яе апошні тэкст у чарговым альманаху “Ад лідскіх муроў”, а фрагмент з яго нават ужо быў надрукаваны (“І Быкаў такі малады… Да 70-годдзя Ларысы Канчэўскай” // Лідскі летапісец, 2016. № 4 (76)).
Не хачу пісаць стандартныя словы пра тое, што мы яе ніколі не забудзем. Пасля кожнага з нас застаецца, толькі тое, што ён пакінуў на гэтым свеце. Пасля майго сябра Ларысы Канчэўскай застануцца яе тэксты.
Леанід Лаўрэш,
пісьменнік.
