Дырэктару ААТ “Савушкін прадукт”
Цімошак Зінаіды Вячаславаўны,
вул. 8-е Сакавіка, д. 22, кв. 69,
г. Слуцк, 223610
Зварот
У Беларусі, у адпаведнасці з арт. 17 Канстытуцыі, дзве дзяржаўныя мовы: беларуская і руская.
Разам з тым, упакоўка і этыкетка малочнай прадукцыі утрымлівае рускую, іншыя замежныя мовы, але не мае інфармацыі на беларускай мове.
Гэта пазбаўляе магчымасці беларусаў, для якіх беларуская мова з’яўляецца роднай і якія выкарыстоўваюць яе ў сваім паўсядзённым ужытку, атрымліваць інфармацыю аб тавары на той дзяржаўнай мове, якой яны карыстаюцца.
Такім чынам дадзеная катэгорыя грамадзян Беларусі дыскрымінуецца па моўнай прыкмеце, а арт. 17 Канстытуцыі – парушаецца.
Прапаную разгледзець магчымасць укаранення недыскрымінацыйнай практыкі ў дачыненні да мовы афармлення тавараў, у склад якіх уваходзіць малако.
Такія антыдыскрымінацыйныя захады будуць мець у выніку падвышэнне спажывецкай лаяльнасці, што прынясе дадатковыя прыбыткі, у тым ліку і рэпутацыйныя.
Звяртаю ўвагу, што распрацоўка і выраб новай этыкеткі або ўпакоўкі не патрабуе істотных выдаткаў і не падвышае кошт прадукцыі. Гэта адзначае і гендырэктар “Лідскага піва” Аўдрыюс Мікшыс:
“У нас аддрукаваная этыкетка захоўваецца на складзе максімум некалькі месяцаў, затым мы друкуем новую. Дадаць беларускую мову не складана. Гэта тым больш нічога не каштуе, у параўнанні з павагай да роднай мовы.” (http://belbeer.com/2017/04/05/8309/ )
Варта адзначыць, што пасля аналагічнага звароту да КВУП “Мазырскія малочныя прадукты”, дадзенае прадпрыемства за менш, чым 2 месяцы з моманту звароту распрацавала для 15 найменняў выпусканай прадукцыі новую этыкетку, на якую была дададзена інфармацыя на беларускай мове. Распрацоўка і вытворчасць новай этыкеткі не пацягнула ў прадпрыемства дадатковых выдаткаў, а кошт прадукцыі не павысіўся. Неабходнасць новай, дзвюхмоўнай, этыкеткі КВУП “Мазырскія малочныя прадукты”, сярод іншага, растлумачыла палажэннямі артыкуламі 19 і 26 Міжнароднага пакту аб грамадзянскіх і палітычных правах: “Кожны чалавек мае права шукаць, атрымліваць і распаўсюджваць інфармацыю”, “Кожнай асобе гарантуецца роўная і эфектыўная абарона ад дыскрымінацыі ў тым ліку карыстання моваю” (адказ ад 20.08.2020 №1219).
Варта памятаць, што паводле Дзяржаўнага камітэта па стандартызацыі СТБ 1100-2016 “Харчовая прадукцыя. Інфармацыя для спажыўца. Агульныя патрабаванні” неабавязковы для выкарыстання.
Таксама паводле Дзяржаўнага камітэта па стандартызацыі не абавязковы для выкарыстання і ТР МС 022/2011 “Харчовая прадукцыя ў частцы яе маркіроўкі”.
Такім чынам, “могуць прымяняцца этыкеткі з інфармацыяй для спажыўца толькі на беларускай мове”. (https://gosstandart.gov.by/by/responses-to-electronic-treatment-of-massive-proportion)
Трэба адзначыць, напрыклад, што прадукцыя ЗАТ “Дзяржынскі мясакамбінат” лінейкі “Родныя мясціны. Мапа каўбасных смакаў” фасуецца ў пакункі, надпісы на якіх зроблены толькі на беларускай мове. Разам з тым, на пакунку ёсць пазнака ЕАС – прадукцыя пастаўляецца за межы Беларусі.
На падставе адзначанага, прашу:
- Зрабіць на этыкетцы або ўпакоўцы малочнай прадукцыі версію абавязковай і іншай інфармацыі для спажыўцоў на беларускай мове або на беларускай і рускай мове адначасова.
- У адпаведнасці з законам “Аб зваротах грамадзян і юрыдычных асоб” прашу даць адказ па сутнасці звароту ў вызначаны законам тэрмін.
12.01.2021г. Цімошак Зінаіда Вячаславаўна.
